روش تحقیق

001 copy - روش تحقیق

 گزارش و تحلیل یک تجربه در درس روش تحقیق

شکل کلاسیک و نظری تدریس درس روش های تحقیق پیشرفته:

تمرکز اصلی تعداد زیادی از همکاران ما در دانشگاه های مختلف روی تدریس راهبردهای تحقیق و یا به عبارتی روش های طراحی تحقیق و در زبان دانشگاهی خودمان، روش های تحقیق می باشد. بر این اساس بیشتر فعالیت های آموزشی و ارزشیابی در کلاس درس حول محور توصیف و تشریح نظری راهبردهای مختلف تحقیق مانند راهبرد توصیفی-پیمایشی، تجربی، نیمه تجربی، و سایر راهبردهای کیفی مانند قوم نگاری، پدیدار شناسی، و روایت نگاری می پردازند. در این توصیف، به طور کلی و عمومی روش تعریف می شود و مراحل اجرای آن توصیف می شود. نمود چنین برداشتی از روش تحقیق در کتاب های روش تحقیق مورد استفاده اساتید و دانشجویان دیده می شود.

نکات اساسی در تعیین محتوی درس

سوال اساسی که همیشه در این راستا برای من چالش برانگیز بوده این است که چه محتوی را تدریس کنم؟ جواب این سوال برای من در دو گزاره مورد تامل بود:

  1. مطالبی را باید تدریس کنم که به دانشجویان کمک کند روش درست تحقیق کردن را یاد بگیرند. همانطوری که قبلا اشاره کردم برای این کار از منابع موجود نظری در زمینه روش تحقیق استفاده می کنم.
  2. مطالبی که با زندگی و «زمینه عملی دانشجویان» مرتبط باشد. برای این موضوع، متغیرهای زیادی بود که تصمیم گیری را با چالش مواجه می کند. مثلا شرایط سازمانی و فرهنگ حاکم بر تحقیق و تولید علم در گروه و دانشکده بیشتر اثبات گرایانه است و اساتید ممکن است دانشجویان را به این سمت هدایت کنند یا حتی محدودیت هایی مانند زمان و امکانات باعث شود که دانشجویان به سمت کارهای کمی با کیفیت پایین هدایت شوند. در این حالت من بایستی سعی کنم که محتوی بیشتر در راستای کارهای کمی باشد چرا که دانشجویان نیاز دارند اما این تصمیم الزاما با گزاره اول تناسب ندارد.
مطلب پیشنهادی :  ویرایش گرامری مقاله

تفاوت و پیامد

تفاوت تدریس عملی با تدریس نظری در این درس خاص به صورت مشخص عبارت از این مطلب است که در تدریس نظری روش تحقیق، بیش از ۸۰ درصد جلسات به این موضوع می پردازد که روش های مختلف تدریس (مانند تجربی یا هر روش کیفی دیگری) چه تعریف و توصیفی دارد. نمود چنین تدریسی بیشتر در فصل سوم پایان نامه ها به سبک ایرانی دیده می شود جائیکه دانشجویان روش تدریس خود را در چند پاراگراف تعریف و توصیف می کنند.

اما تدریس عملی درس روش تحقیق به دانشجویان کمک می کند که از انتخاب موضوع ، بیان مسئله و فرضیات و اهداف تحقیق تا بررسی پیشینه، روش مرجع نویسی، روش مصاحبه کردن، روش طراحی پرسشنامه و انتخاب نمونه ها و مشارکت کنندگان در تحقیق کمک کند. تدریس عملی مهارت، دانش عملی و بینش دانشجویان را در باب درس بهبود می بخشد اما تدریس نظری در بهترین حالت آن (اگر مبتنی بر انتقال معلومات و حفظ کردن نباشد) دانش دانشجویان را در باب محتوی درس افزایش می دهد

دیدگاهتان را بنویسید